Een grote verandering van een organisatie gaat niet over een nacht ijs. Dat besefte de gemeente Eemsdelta zich goed. In januari 2021 was de fusie van de gemeentes Appingedam, Delfzijl en Loppersum officieel, maar daarmee was de verandering pas net begonnen. Een nieuwe gemeente betekent nieuwe posities en teams in een veranderde context. Hoe zorg je in een nieuwe gemeente voor sterk en toekomstgericht leiderschap?
Een mooie vraag waar wij graag bij helpen! Met een uitgebreid leiderschapsprogramma en, samen met twee andere bureaus, de begeleiding bij teamontwikkeling. Wij verzorgden het overkoepelende programma en binnen de organisatie werd een programmateam ingesteld dat een aanvullend programma heeft uitgevoerd
Van visie naar leiderschap: tweedaagse sessies
Voorafgaand aan het traject hebben de medewerkers van de gemeente vastgesteld hoe zij naar leiderschap kijken en wat ze als organisatie wilden uitdragen. Die visie werd het fundament voor de besturingsfilosofie die richting gaf aan hoe er gewerkt zou gaan worden . Gedurende het leiderschapstraject kwamen alle leidinggevenden jaarlijks samen tijdens tweedaagse sessies om te werken aan krachtig leiderschap. Op basis van de behoeftes van leidinggevenden werd het programma ieder jaar in co-creatie vormgegeven. Steeds met een stukje meer verdieping.
Omdat het programma over vier jaar verspreid was, konden we telkens een laag dieper gaan.
Jolanda, adviseur Leren & Ontwikkelen
Van kennismaken naar uitdagen
De eerste tweedaagse “Over grenzen” stond in het teken van elkaar leren kennen, vertrouwen opbouwen en letterlijk grenzen verkennen. Naast een inhoudelijk perspectief creëren op leiderschap, was er ruimte voor fysieke activiteiten, zoals tai chi. Het jaar erop stond in het teken van verdere organisatieontwikkeling. De combinatie van meer inhoudelijk aan de slag gaan en het samen beleven, maakt het verschil. Jolanda, adviseur Leren & Ontwikkelen bij gemeente Eemsdelta en vanaf het begin betrokken bij de herindeling vertelt: “Omdat het programma over vier jaar verspreid was, konden we telkens een laag dieper gaan.” Eerst veilig kennismaken, daarna successen delen en later elkaar meer uitdagen.
Van individuele tot collectieve versterking in het dorpshuis
Naast deze tweedaagse bijeenkomsten kwamen de leidinggevenden elke zes weken bijeen tijdens de ‘brede management ontmoetingen’ (BMO’s). Deze bijeenkomsten waren in dorpshuizen verspreid door de gemeente. “Zo leerden we niet alleen van elkaar, maar ook de nieuwe gemeente écht kennen,” legt Jolanda uit. In de BMOsessies werden leiderschapsvraagstukken en inhoudelijke thema’s besproken. In de teamontwikkeltrajecten was ruimte voor verdere verbinding en ontwikkeling van de eigen teams. De kracht ligt in het creëren van een leerlandschap waarin collectief, teamgericht en individueel leren elkaar versterken.
Oogsten, vieren en vooruitkijken
Het vroegtijdig betrekken van iedereen en uitgebreid behandelen van de visie op leiderschap wierp vruchten af. Leidinggevenden leerden elkaar goed kennen en werken meer als collectief. Werkmethodes zoals Deep Democracy of ‘Over de streep’ werden niet alleen in de tweedaagse sessies toegepast, maar ook hergebruikt tijdens de brede management ontmoetingen. “Dat vind ik een mooi resultaat,” zegt Jolanda. “De technieken die we leerden tijdens de tweedaagse sessies zijn echt gaan leven in de organisatie en worden er regelmatig bij gepakt.” De fase van opbouwen is klaar, dus nu is het tijd om door te ontwikkelen.
Samen leren en ontwikkelen
Volgens Jolanda was de samenwerking met Hollandse Nieuwe waardevol, juist omdat er voortborduurd werd op wat er al in de organisatie aanwezig was. “Geen standaardprogramma, maar blijven kijken: wat speelt er nu, en wat hebben we nodig? Dat zorgde voor eigenaarschap en herkenning.” Bovendien was de afwisseling tussen het inhoudelijke programma overdag en ’s avonds met het hele team eten en daarna spelletjes doen, ontzettend fijn. Haar advies aan andere organisaties die voor een grote verandering staan: “Investeer vanaf het begin in onderlinge verbinding. Zorg dat de relaties goed zijn en dat iedereen dezelfde waarden uitdraagt. Dan kun je bouwen. Alleen bereik je niks, maar samen kom je verder.”

